Vereniging Nederlands Cultuurlandschap

ACTUEEL

12 november 2008

Landschap verdient beter!

Reikhalzend is de afgelopen maanden uitgekeken naar het advies van de Taskforce Financiering Landschap Nederland. Hiermee zet de taskforce, onder de bezielende leiding van SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan, een belangrijke stap voorwaarts bij de tenuitvoerlegging van het Deltaplan voor het landschap van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC).

Ons landschap verdient beter! Het verdient méér financiële middelen, méér bestuurlijke samenhang en méér ondernemerschap. Deze zijn hard nodig om ons landschap daadwerkelijk te verfraaien en toegankelijk te maken. Dit was het credo op 12 november jongstleden, toen het rapport van de Taskforce Financiering Landschap overhandigd werd aan LNV-minister Gerda Verburg en overige belangstellenden.
Een greep uit de maatregelen die de taskforce het kabinet adviseert:
- instelling van een Nationaal Landschapsfonds, gevuld met onder meer middelen uit het Fonds Economische Structuurversterking
- langdurige financiële ondersteuning van boeren bij het beschermen en beheren van waardevolle cultuurlandschappen
- landschapscompensatie bij (rijks)infrastructuur en een kleine generieke ingezetenenheffing via waterschappen
Maar ook:
- aanvullende provinciale landschapsfondsen die gevuld worden met winst uit woningbouw en gebruikt worden voor steun aan het landschap (het aanwenden van die winst ten behoeve van het landschap wordt hierbij als voorwaarde gekoppeld aan toestemming voor de bouw)
- de introductie van een planbatenheffing als nieuwe financieringsbron voor onderhoud en verfraaiing van landschap, bijvoorbeeld wanneer de waarde van een recreatiewoning stijgt door permanente bewoning
- fiscale regelingen, zoals het oprekken van de natuurschoonwet naar een landschapsschoonwet

De taskforce geeft aan dat het Deltaplan voor het landschap van VNC aan de wieg van zijn advies staat. Op verzoek van de taskforce heeft de VNC een ondersteuningsgroep van deskundigen bijeengebracht. Deze deskundigen hebben een waardevolle bijdrage geleverd, die als bijlage aan het advies van de taskforce is toegevoegd.

Het advies is zeer kritisch ten aanzien van het bestaande overheidsbeleid, dat schromelijk tekortschiet als het erom gaat aantasting van agrarische cultuurlandschappen te stoppen. Subsidies voor landschapsbeheer concurreren onvoldoende met het rendement dat boeren uit agrarische productie kunnen halen. Overigens, slechts een klein deel van vergoedingen komt ten goede aan de boeren zelf. Bovendien creëren korte contractperiodes lange-termijn-onzekerheid.

Verder ontbreekt het aan mogelijkheden om goede initiatieven op te schalen. Ook constateert de taskforce dat de ontwikkelingen van rood en groen te vaak gescheiden werelden zijn, zowel bestuurlijk als financieel. En dat terwijl Nederland aan de vooravond staat van een nieuwe golf van ruimtelijke investeringen op het gebied van water en bouw. Daarbij mag ons landschappelijk aangezicht geen sluitpost worden.

In de media is ruimschoots aandacht besteed aan het advies van de taskforce, Zo zijn er artikelen aan gewijd in NRC Handelsblad, in het Financieel Dagblad, in Trouw en was er een diepte-interview met Jaap Dirkmaat in het radioprogramma TROS nieuwsradio. Al een week later ging de Tweede Kamer er eendrachtig mee aan de slag. Door indiening van een amendement werd de minister van VROM gevraagd om vanuit het rijk geld te stoppen in de fondsen voor de vier Deltaplan Nederland weer mooi-voorbeeldgebieden; dit in het kader van kabinetsbeleid met betrekking tot ‘Nederland weer mooi’.
De Kamer vroeg bovendien om een hoorzitting, waarin de taskforce zijn adviezen ten overstaande van de volksvertegenwoordiging komt toelichten. De ministeries van Verkeer en Waterstaat, VROM en LNV zullen daarbij aanwezig zijn met hun ministers. Hierdoor lijkt de zo noodzakelijke ‘verbreding’ een feit.

De staatsecretaris voor Financiën onderzoekt ondertussen op verzoek van de Christen Unie welke mogelijkheden er zijn om het belastingstelsel aan te passen ten faveure van de uitvoering van het Deltaplan voor het landschap.

Klik hier om het taskforcerapport te downloaden.